بله، حتی ایجوس (آبمیوه الکترونیکی) بدون نیکوتین نیز میتواند دارای ضررهای بالقوه باشد، اگرچه این ضررها به مراتب کمتر از سیگار و حتی جویس حاوی نیکوتین است.
چه چیزی در جوس بدون نیکوتین وجود دارد که ممکن است مضر باشد؟
جویس (E-liquid یا Vape juice) حتی در صورت عدم وجود نیکوتین، از چند ماده پایه و افزودنی تشکیل شده است:
پروپیلن گلیکول (PG) و گیسرین گیاهی (VG):
این دو ماده پایه اصلی تشکیلدهنده بخار هستند و توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای مصرف خوراکی بیخطر (GRAS) شناخته شدهاند.
اما نکته کلیدی این است: ایمنی خوراکی لزوماً به معنای ایمنی استنشاقی نیست. ما اطلاعات بلندمدت کافی در مورد اثرات استنشاق مداوم این مواد به داخل ریهها نداریم. برخی افراد ممکن است به PG حساسیت داشته و دچار خشکی گلو، سرفه یا تحریک مجاری تنفسی شوند.
طعمدهندههای شیمیایی:
این طعمدهندهها نیز معمولاً برای مصارف خوراکی مجاز هستند.
مشکل اصلی برخی از این مواد، به ویژه دیاستیل (Diacetyl) و استیل پروپیونیل است که در طعمهای کرهای، خامهای و دسرها ممکن است یافت شود. استنشاق این مواد با یک بیماری ریوی جدی به نام برونشیولیت انسدادی (که به “ریه پاپ کورنی” معروف است) مرتبط بوده است. تولیدکنندگان معتبر امروزه سعی میکنند از این مواد استفاده نکنند، اما نظارت کامل بر همه برندها دشوار است.
ذرات فوق ریز و مواد حاصل از گرمایش:
فرآیند گرم شدن کوئل و تبخیر مایع میتواند منجر به تولید ذرات فوق ریز، ترکیبات کربنیلی (مانند فرمالدهید و استالدهید) و فلزات سنگین (مانند سرب، قلع، نیکل) در مقادیر بسیار کم شود. این مواد در صورت استنشاق طولانیمدت، پتانسیل آسیبزایی دارند. میزان تولید این مواد به دما، نوع دستگاه و وضعیت کوئل بستگی دارد.
مقایسه ضرر: بدون نیکوتین در مقابل با نیکوتین و سیگار
جویس بدون نیکوتین در مقابل جویس با نیکوتین: اصلیترین تفاوت، حذف اعتیادآورترین جزء، یعنی نیکوتین است. بنابراین از نظر وابستگی شیمیایی، بدون نیکوتین بسیار کمخطرتر است. اما سایر مواد شیمیایی ذکر شده در هر دو نوع مشترک است.
جویس بدون نیکوتین در مقابل سیگار: این مقایسه بسیار واضح است. دود سیگار حاوی هزاران ماده شیمیایی سمی و دهها ماده سرطانزا ناشی از احتراق است. بخار ویپ (حتی با درنظرگرفتن مواد شیمیایی ذکرشده) به مراتب ترکیبات کمخطری تولید میکند. سازمان سلامت عمومی انگلستان (PHE) تخمین میزند ویپینگ حداقل ۹۵٪ کمضررتر از سیگار است. این ارزیابی برای جویس بدون نیکوتین حتی میتواند مطلوبتر باشد.
سخن پایانی و جمع بندی
“بیضرر” نیست: استنشاق هر چیزی غیر از هوای پاک به طور مداوم، میتواند عوارض ناشناختهای داشته باشد. ایجوس بدون نیکوتین نیز از این قاعده مستثنی نیست و حاوی موادی است که اثرات بلندمدت استنشاق آنها به طور کامل مورد مطالعه قرار نگرفته است.
به مراتب کمخطرتر از سیگار است: اگر گزینه مقایسه، جایگزینی با سیگار باشد، استفاده از ایجوس بدون نیکوتین یک کاهش آسیب چشمگیر محسوب میشود.
هدف استفاده مهم است:
اگر هرگز سیگاری نبودهاید، شروع به ویپینگ (حتی بدون نیکوتین) به دلیل ریسکهای بالقوه و ناشناخته، توصیه نمیشود.
اگر سیگاری سابق هستید و برای مدیریت عادات دهانی یا اجتماعی از ویپ بدون نیکوتین استفاده میکنید، نسبت به سیگار کشیدن انتخاب بهتری است.
اگر برای ترک نیکوتین از آن استفاده میکنید، یک وسیله کمکی مفید است و پس از قطع وابستگی، بهتر است مصرف ویپ را نیز به تدریج کاهش داده و متوقف کنید.
کیفیت مهم است: محصولات بدون نیکوتین از برندهای معتبر و دارای آزمایشگاه مستقل خطرات کمتری دارند، زیرا از مواد اولیه با کیفیتتر و فاقد مواد ممنوعه (مانند دیاستیل) استفاده می کنند.
خلاصه نهایی:
جویس بدون نیکوتین را میتوان یک گزینه کمخطر نسبت به سیگار و محصولات نیکوتیندار در نظر گرفت، اما عاری از ریسک و کاملاً بیضرر نیست. بهترین انتخاب برای سلامت ریه، پرهیز از استنشاق هر گونه دود، بخار یا آئروسل است. در صورت استفاده، انتخاب محصولات باکیفیت از برندهای معتبر و آگاهی از ترکیبات آن، میتواند خطرات را کاهش دهد.